MAHAKAMA YATHIBITISHA ASSAD ALIONDOLWA KINYUME CHA KATIBA
DAR ES SALAAM — Kiongozi wa ACT-Wazalendo, Zitto Zuberi Kabwe, amesema uamuzi wa Mahakama ya Rufani umetangaza kuwa kuondolewa kwa aliyekuwa Mdhibiti na Mkaguzi Mkuu wa Hesabu za Serikali (CAG), Profesa Mussa Juma Assad, katika nafasi hiyo kulikuwa kinyume cha Katiba.
Katika tamko lake lililotolewa Dar es Salaam leo, Oktoba 7, 2026, Zitto amesema Mahakama ya Rufani jana, Oktoba 6, ilithibitisha kuwa kifungu cha 6(1) cha Sheria ya Ukaguzi wa Umma, kilichoweka muda wa miaka mitano wa kushika nafasi ya CAG unaoweza kuongezwa mara moja, kilikuwa kinyume cha Katiba.
Kwa mujibu wa Zitto, Mahakama pia ilithibitisha kuwa kuondolewa kwa Profesa Assad Novemba 3, 2019, kwa hoja kwamba muda wake wa miaka mitano ulikuwa umeisha, kulikuwa kinyume cha Katiba.
Amesema Mahakama ilitupilia mbali rufaa ya Serikali iliyopinga maamuzi hayo, pamoja na rufaa yao iliyokuwa ikitaka nafuu zaidi, ikiwemo kurejeshwa kwa Profesa Assad katika nafasi yake.
Zitto amesema hukumu hiyo imeweka wazi kuwa muda wa CAG kushika madaraka unaongozwa na Katiba, huku akisisitiza kuwa kuondolewa kwa CAG kabla ya kufikia umri wa kustaafu kunapaswa kufanyika kwa sababu zilizoainishwa katika Katiba na kwa kufuata utaratibu wa kikatiba.
Amesema uamuzi huo ni muhimu katika kulinda uhuru wa CAG, kwa kuwa uhakika wa kikatiba wa kuendelea kushika madaraka unamwezesha kufanya kazi kwa uhuru bila hofu ya kuondolewa na Serikali kwa sababu tu muda wa miaka mitano umeisha.
Hata hivyo, Zitto amesema hakuridhishwa na uamuzi wa Mahakama kutotoa nafuu kwa Profesa Assad, ikiwemo kutomrejesha katika nafasi yake wala kumpa fidia, licha ya Mahakama kuthibitisha kuwa aliondolewa kinyume cha Katiba.
Amesema Mahakama ilikataa kumrejesha Profesa Assad kwa sababu aliyemrithi aliteuliwa kihalali chini ya sheria iliyokuwepo, hivyo kurejeshwa kwake kungeweza kusababisha watu wawili kushika nafasi moja. Mahakama pia ilikataa kutoa fidia kwa hoja kwamba shauri hilo lilihusu wadhifa wa umma, badala ya mgogoro wa kawaida wa ajira.
Zitto amesema, licha ya kutoridhishwa na sehemu hiyo ya uamuzi, msimamo wa kikatiba sasa uko wazi kwamba kipindi cha miaka mitano kilichowekwa na kifungu cha 6(1) kilikuwa kinyume cha Katiba na kwamba kuondolewa kwa Profesa Assad kwa msingi huo pia kulikuwa kinyume cha Katiba.
Amesema mawakili wake wataendelea kuchukua hatua stahiki kukamilisha suala hilo, akieleza kuwa uamuzi huo unaimarisha uhuru wa CAG na uwajibikaji katika matumizi ya fedha za umma.
