TANZANIA YATAMBULIWA ULIMWENGUNI KAMA MFANO WA KUIGWA KATIKA KUTETEA HAKI ZA WANAWAKE

Na Mwandishi Wetu - Tanzania imeendelea kujijengea heshima katika jukwaa la kimataifa baada ya kutambuliwa kama mfano wa kuigwa katika kutetea haki za wanawake, ikiwemo wafanyakazi wa majumbani, wakati wa maadhimisho ya Siku ya Kimataifa ya Wanawake katika Diplomasia ya Umoja wa Mataifa yaliyofanyika Geneva, Uswis.

Utambuzi huo ulitolewa wakati wa Mjadala wa Haki za Binadamu kuhusu Haki za Wanawake uliofanyika pembeni mwa Kikao cha 62 cha Baraza la Haki za Binadamu la Umoja wa Mataifa, kinachoendelea Geneva kuanzia tarehe 15 Juni hadi 7 Julai 2026. Kikao hicho kimewakutanisha wanadiplomasia, maafisa wa UN na wawakilishi wa asasi za kiraia kupitia maendeleo ya ahadi za kimataifa za haki za binadamu, huku mwaka huu mkazo ukiwa kwenye usawa wa kijinsia na ulinzi wa wafanyakazi walio katika mazingira hatarishi.

Akizungumza kwa niaba ya Ofisi ya Kamishna Mkuu wa Haki za Binadamu wa Umoja wa Mataifa, Bi. Chidi King, Mkurugenzi wa Kitengo cha Jinsia, Usawa na Ushirikishwaji katika Shirika la Kazi Duniani (ILO), ameipongeza Tanzania kwa ushirikiano wake na ILO katika kutekeleza programu zinazowawezesha wafanyakazi wa majumbani kutambua, kulinda na kutetea haki zao. ILO imefanya kazi na nchi wanachama kuimarisha mifumo ya kisheria na kampeni za uhamasishaji kwa wafanyakazi wa majumbani, kundi ambalo bado ni la kike kwa kiasi kikubwa na mara nyingi liko nje ya ulinzi rasmi wa kisheria ya kazi.

Bi. King amesema juhudi hizo zimechangia kuwajengea wanawake uwezo wa uongozi, kujiamini na kushiriki kikamilifu katika maamuzi yanayogusa maisha yao. Alibainisha kuwa programu hizo zimesaidia kukuza sauti za wanawake katika jamii na maeneo ya kazi, zikiwaruhusu kujadiliana kwa ufanisi zaidi na waajiri, mamlaka za mitaa na watunga sera. Mabadiliko haya, aliongeza, ni muhimu kuhakikisha haki za kazi zinatafsiriwa kuwa maboresho ya kweli ya mazingira ya kazi, mishahara, na upatikanaji wa hifadhi ya jamii.

Siku ya Kimataifa ya Wanawake katika Diplomasia ya Umoja wa Mataifa, inayoazimishwa kila tarehe 24 Juni, ilianzishwa na Baraza Kuu la Umoja wa Mataifa mwaka 2022. Lengo lake ni kutambua mchango wa wanawake katika diplomasia na katika kujenga dunia ya usawa, amani na maendeleo endelevu. Maadhimisho ya mwaka huu Geneva yalijumuisha mijadala, maonyesho, na mazungumzo ya ngazi ya juu kuhusu uwakilishi wa wanawake katika michakato ya amani, mazungumzo ya tabianchi, na utawala wa kidijitali.

Kwa upande wa Tanzania, mjadala huo ulihudhuriwa na Naibu Mwakilishi wa Kudumu wa Jamhuri ya Muungano wa Tanzania mjini Geneva, Bi. Hoyce Temu. Alishiriki katika maadhimisho yaliyowakutanisha viongozi, wanadiplomasia na wadau mbalimbali wa haki za binadamu kutoka mataifa tofauti. 

Ujumbe wa Tanzania ulitumia jukwaa hilo kuangazia juhudi zinazoendelea kitaifa za kuoanisha sera za kazi za ndani na viwango vya kimataifa na kukuza ushirikishwaji wa wanawake kiuchumi.

Utambuzi wa Tanzania katika jukwaa hilo unaendelea kuonesha mafanikio ya nchi katika kutekeleza ajenda ya usawa wa kijinsia na ulinzi wa haki za binadamu. Maafisa wanasema kukiri huko kunaongeza nafasi ya Tanzania kama kinara wa mageuzi yanayolenga kuwawezesha wanawake, hasa wale walio katika sekta zisizo rasmi na kazi za majumbani ambako ulinzi wa kisheria umekuwa mdogo kihistoria.

Mkazo kwa wafanyakazi wa majumbani unaakisi msukumo mpana wa UN kushughulikia haki za wanawake katika ajira hatarishi. Kwa mujibu wa ILO, zaidi ya watu milioni 75 duniani wanaajiriwa kama wafanyakazi wa majumbani, na zaidi ya 75% yao ni wanawake. Wengi bado hawana mikataba, dhamana ya mshahara wa chini, na upatikanaji wa bima ya afya au pensheni.

Wakati Kikao cha Baraza la Haki za Binadamu kikiendelea, nchi wanachama zinatarajiwa kushiriki uzoefu wa kitaifa na mbinu bora kuhusu sera za kazi zinazozingatia jinsia. Kwa Tanzania, sifa hizo Geneva zinaongeza mwonekano wake wa kidiplomasia kuelekea Mkutano wa 153 wa Umoja wa Mabunge Duniani utakaofanyika Arusha Oktoba mwaka huu, ambapo usawa wa kijinsia na uongozi wa wanawake pia utapewa kipaumbele.